Anasayfa     Günün Haberleri     Urfapress Tv     Yazarlar     Foto Galeri     Künye     İletişim  

  25 Nisan 2014

   Sığınmacılara Mahalli Yardım   Milyonlarca Kişi Panikte!   Urfa'da 132 Çiftçiye Traktör   Suriyenin Zengini Çadırda Yaşıyor   GAPTEM'İN AÇILIŞI YAPILDI   Taraftar e-bilete Dava Açtı   KPSS KALKIYOR   Urfa'da TARIM FUARI Açıldı   Elektronik Bilet Dönemi Başladı   URFA KALESİ AĞLIYOR!   Urfaspor Ziyaretlerde Bulundu   Balıkçıoğlu'ndan Mükemmel Konser  

Site İçi Arama

Röportaj

SATICI-Dr.GÖKALP Röportajı

 ODTÜ Eğitim Bilimleri bölümünün değerli hocalarından Yrd. Doç. Dr. Gökçe Gökalp ile zaman yönetimine doğru bir yolculuk yapıyoruz

Anket

URFASPOR SÜPER LİG'E ÇIKARMI?
EVET
HAYIR
FİKRİM YOK

Günün Manşetleri

KPSS KALKIYOR

Milyonlarca Kişi Panikte!

Sığınmacılara Mahalli Yardım

GAPTEM'İN AÇILIŞI YAPILDI

Suriyenin Zengini Çadırda Yaşıyor

Urfa'da 132 Çiftçiye Traktör

Elektronik Bilet Dönemi Başladı

Taraftar e-bilete Dava Açtı

Urfa'da TARIM FUARI Açıldı

Günün Fotoğrafı

Önemli Linkler

Hava Durumu

Urfa Türkülerindeki İl İsimleri-1-

 

Urfa Türkülerinde Geçen Yer (İl) İsimleri (1)

Arşivlerde, Urfa ya ait olan veyahut Urfalı Sanatçılar tarafından derlenen bir hayli türkü var.
Bu konuda bir hayli zengin bir coğrafyada yer alıyor Urfamız…
E nede olsa müziğin efendisi olan bir şehir bura…
Bakın bundan; 10-15 yıl önce yurtdışına kaçırılan ABD’ de Dallas Müzesinde bulunan ve geçen gün iade edilen Orfeus Mozaiği de, Urfa isminin, Mozaikle, Müzikle bir arada olduğunun belki de en büyük göstergesi…
Mozaikte Lir çalan ve etrafına vahşi hayvanları toplayan Orfeus betimlenmiş. Orfeus aynı zamanda Helenlerin (Yunan, Grek) müzik Tanrısıdır…
Kim bilir belki “Urfa” ismi Urfaos’dan Orfeos’dan bozulmuş şekli de olabilir.
Yanlış hatırlamıyorsam; A.B.Segal “Kutsal şehir Edessa” kitabında Urfa için böyle bir göndermede bulunuyor, Urfa ile Orfeus arasındaki bağlantıya bu şekilde yorumluyor.
Yine Abgar Krallık döneminde yaşayan, Urfalı Bar Daisan ve oğlu Harmoni ‘de (armoni) hem kendi dönemlerinden hem de sonrasında müziğin en güçlü temsilcileri olmuşlardır.
Hatta kiliseye müziği sokan ilk kişi Bardaisan gösterilmektedirler.
Daisan antik dönemdeki Karakoyun deresinin ismidir.
Bardaisan ismi Karakoyun deresinin efendisi anlamı taşımaktadır.
Her ikiside sayısız eser bırakmışlar, oğlu Armoni ise müziğe form getirmiş bir isimdir.
Yine; Urfa makamı ve Rehavi makamı da Urfa ya has makamlarıdır.
Reha; Urfa’nın eski ismi, Rehavi’de “Urfalı” demek…
Bağdadi, Şirazi, Dımeşki gibi…
Kısa bir girizgâhtan sonra şimdide Urfa Türkülerinde geçen, yer isimlerine il isimlerine kısaca bir göz atalım.

Mesela:

“Adanalı esmer olur yan bakar
Mersinliler çapkın olur can yakar”

Kaynak: Bakır Yurtsever (Bekçi Bako)

Bu türküde, Adanalının hem rengini hem de hal ve hareketlerini tanımlamakta, Mersinlilerinde çapkın olduğunu vurgulanmakta…

***********

“Adana'ya kar yağmış
Kar altında gül varmış
Benim yârim Urfalı
Antepli nerde kalmış”

Kaynak: Cemil Cankat

Bu Türküde de Adana’ya çok nadiren olsa kar yağması ve türküye konu olması ilginçtir. Güfte sahibinin Urfalı olması ve yârinin Urfalı olmasını belirtmesi, Antepliyi sorgulaması bir hayli ilginç olsa gerek. Türkünün bir kıtasında üç il isminin geçmesi Türkü de bir zenginliktir.

**********

“Ağam Enginlimisin Urfalımısın
Ağam Urfalı Enginlimisin
Sen bize gelmeye yeminlimisin
Çanakkalesinden evlimisin”

Kaynak: Mehmet Güzelgöz (Tenekeci Mahmut)

Bu türküde de “ağam enginlimisen” demesi sehven mi yazılmış, yoksa doğrusunun “eğinlimisen” (Erzincan’ın ilçesi) eğin ilçesinden mi bahsediyor pek anlaşılmıyor çünkü devamında “Urfalımısan” derken iki yer arasında bir tercih yap anlamı çıkarmamız gerekiyor izlenimi veriyor. Yine Türkü de Urfa ile Çanakkale arasında bağlantının olması da ilginç Türküde geçen “Çanakkalesinden evlimisin” mısrası, Çanakkale’den evli olmanın uzaklığına mı yoksa Çanakkale’den evli olmanın farklı bir anlamımı olduğunu çıkarmak biraz zor gibi… Göndermenin neye yapıldığı pek anlaşılmıyor.

**********

“Harput'un kalesi taşın başında
Tabur binbaşısı altmış yaşında
Gündüz hayalimde gece düşümde
Densiz nerden aşar yolu yaylanın

Arap çöllerinde yayılan kazlar
Bağdat çöllerinde dayanan dizler
Sılada validem yolumu gözler
Güzel nerden aşar yolu yaylanın”

Kaynak: Kazancı Bedii

Bu Türküde; Bağdat’tın Çöllerinden, Harput Kalesinden bahsediliyor.
Harput Elazığ’ın eski ismi…
Bağdat’ta Irak’ın başkenti ve zamanından beridir, ilim ve bilim şehri bir yer…
Bağdat’ı çölle anlatması birazda Kerbala’nın buraya yakın olmasından kaynaklanmaktadır diye düşünüyorum.

Devam edecek…

Ekleme Tarihi: 11 Ocak 2013 08:05

Yazarın Diğer Yazıları İçin

Yorum Ekle

Yazdır

Flash Haber

DEDAŞ'tan Çok Önemli Kampanya

 DEDAŞ abonelerden gelen "eski borçların faizinin silinmesi" talebi üzerine özelleşme öncesi alacaklarının gecikme zammını silmek için kampanya başlattığı bildirildi.

Köşe Yazarları

Fuat KÜRKÇÜOĞLU

 

Halil ÇİNİ

 

Yaşar DURU

 

İbrahim TORU

 

İmam Hüseyin SAVAŞ

 

Ömer N. KAPAKLI

 

Müslüm AKTÜRK

 

Nihat ÇAKIR

 

Belgin Turan SATICI

 

Metin ŞENAY

 

Hüseyin GÜZEL

 

Mehmet CANBEYLİ

 

Ecz.Yusuf KÜRKÇÜOĞLU

 

Mehmet BAYLAN

 

Dr.Münip GÖRGÜN

 

Dr.Yusuf Vehbi OCAK

 

Hayri ÜLGEN

 

İbrahim Halil ŞEKER

 

İnş.Yük.Müh.İbrahim H. OKUYAN

 

Ayten DOĞAN

 

Osman Ataman BİNER

 

Ahin GÜNEŞ

 

C.REHAVİ

 

Tahir GÜLEBAK

 

İsmail MUTLU

 

Müslüm ÇAP

 

Zir.Müh.Hasan BAĞIŞ

 

Nuray AÇAR

 

Halil ÇAKIR

 

Reşat UZUN

 

Dr.Serkan CAN

 

Mehmet YILDIRIM

 

Sabri SORGUÇ

 

Mahmut MANCI

 

İbrahim OCAKOĞLU

 

Ali ÇİZMECİOĞLU

 

Ahmet AKARSLAN

 

İsmail BAYRAM

 

Yrd.Doç.Dr.Halil CAN

 

İ.Halil HAKTANKAÇMAZ

 

Anasayfa     Günün Haberleri     Sitene Ekle     Urfapress Tv     Yazarlar     Foto Galeri     Künye     İletişim  

  25 Nisan 2014